Lijnen door de Liemers

In de Liemers heeft zich menige strijd afgespeeld. Keer op keer werden nieuwe grenzen getrokken. Grenzen tussen land en water, tussen verbonden en achtergebleven, tussen het Romeinse Rijk en het gebied van de Germanen, tussen Gelre en Kleve, Holland en Pruissen, Nederland en Duitsland, protestant en katholiek …
Niet iedere strijd was bloedig. Op sommige grenzen kwam een handelspost of station, zoals hoofdstation Zevenaar dat in de negentiende eeuw een van de grootste stations voor goederenvervoer was. Vaak leidden vernuft en vindingrijkheid tot een veilig heenkomen. Dijken werden verhoogd en verlegd en stormen woeien over. Land werd water, water werd land. Typisch Nederland.

Ook in de eenentwintigste eeuw wordt de Liemers doorsneden door zichtbare en onzichtbare grenzen, nieuwe een eeuwenoude lijnen (de Romeinse limes, de Drusus-dam, de IJssellinie, handelsroutes, waterwegen, de Betuwelijn, het verlengingstracé van de A15 …).
Deze lijnen door de Liemers markeren een vervlogen strijdtoneel en nieuwe verbindingen. Zij vertellen het verhaal van Nederland. Daarover kunnen we voorstellingen maken die iedereen in Nederland zullen aanspreken. Met deze voorstellingen willen wij een nieuwe jaarlijkse activiteit op de kalender zetten voor bezoekers van ver over de grens.

Een groot deel van de Liemers is een rivierstrangengebied, waar Romeinse ingenieurs al meer dan 2000 jaar geleden begonnen de waterloop te beïnvloeden. Een gebied waar eeuwen geleden al dijken zijn aangelegd en een compleet fort is gebouwd om een sluis te bewaken. Een gebied waar niet lang geleden de Ruimte voor de Rivier sluis is geplaatst, met een gemaal dat het waterpeil tot ver voorbij Arnhem en Zutphen reguleert en bij hoogwaterdreiging in de Rijn de IJssel-uiterwaarden bij Westervoort onder water kan laten lopen.

Daarom krijgt het water ook in de voorstellingen een rol. Bijvoorbeeld met het verhaal van het verdronken dorp Leuffen (Leuven, Loffna)


Na het onderzoek van historische documenten en locaties in het stroomgebied van (oude) Rijn en IJssel gaat de verkenning nu verder met de huidige bewoners. Wat zijn hun herinneringen aan water en strijd? Welke overlevingeverhalen kregen zij van huis uit mee? Hoe gaan zij nu om met grensverleggende plannen, nieuwe wegen en handelsroutes?


Het Pleij gemaal. Regisseur Ira Judkovskaja bekijkt sporen van Leuffen.

P22 is gespecialiseerd in de productie van voorstellingsreeksen op bijzondere locaties waaraan een groot aantal bewoners meedoet, individueel en in verenigingsverband. P22 organiseerde in Gelderland eerder voorstellingen met bewoners, ondernemers, kerken, verenigingen, scholen en scholieren in o.a. Arnhem, Doesburg, Pannerden, Tolkamer, Doornenburg, Millingen, Persingen, Nijmegen, Beuningen, Slijk-Ewijk, Wageningen, Herwijnen en Zuilichem.
Eerder was P22 projectleidervan Welstaat, met meer dan 250 deelnemers en ruim 3.600 bezoekers een van de meest succesvolle “Mienskip” voorstellingen in het hoofdprogramma van Leeuwarden-Friesland Culturele Hoofdstad 2018. Deze voorstelling had een historische aanleiding: het 200-jarig bestaan van de Maatschappij van Weldadigheid In Frederiksoord. Dit gebied is, net als de Liemers, voorgedragen voor de Unesco werelderfgoed lijst.

Een passende rol voor alle verenigingen en bewoners die willen meespelen
Naast het publiek hebben wij een minstens zo belangrijke tweede doelgroep: lokale deelnemers. In de eerdere voorstellingen van P22 deden bewoners in alle denkbare rollen mee. Zo krijgen zij de mogelijkheid om nieuwe ervaringen op te doen, anderen te ontmoeten en mee te spelen in een grote, professioneel geproduceerde voorstelling voor een groot publiek. De voorstellingen die P22 eerder produceerde hadden tussen de 100 en 500 deelnemers en vele duizenden bezoekers.
Naast individuele bewoners nodigen wij ook lokale verenigingen en gezelschappen uit om mee te doen. Wij werken samen met muziek-, theater- en dansverenigingen, fanfares, schutterijen en andere lokale verenigingen. Daarvoor gaan wij in de voorbereiding langs bij alle organisaties die een rol zouden kunnen krijgen. De Historische Kring Duiven-Groessen-Loo (HKDGL) krijgt een rol in de voorbereiding van de eerste Zomervoorstelling. Zo vinden wij voor iedereen die wil meedoen, individueel of in verenigingsverband, een passende rol en leggen wij nieuwe verbindingen tussen alle deelnemers.

Als opmaat voor de eerste Zomervoorstelling organiseren wij in het voorjaar van 2019 het Liemers Literair Lentefestival waar wij de bezoekers alvast kunnen wijzen op de komende zomervoorstellingen. Zo maken wij de kring van belangstellenden en deelnemers steeds groter.

De voorbereidingen zijn te volgen op de projectwebsite.